Miyom Nedir? Belirtileri ve Ne Zaman Tedavi Gerekir?

Miyomlar, rahim duvarındaki kas hücrelerinden gelişen ve hemen her zaman iyi huylu olan kitlelerdir. Üreme çağındaki kadınların önemli bir kısmında, çoğu zaman hiçbir belirti vermeden bulunurlar. Bazı kadınlarda ise şiddetli adet kanaması, kansızlık, kasık ağrısı ya da sık idrara çıkma gibi yaşam kalitesini ciddi şekilde bozan şikâyetlere yol açarlar. Bu yazıda miyomun ne olduğunu, hangi belirtilerle kendini gösterdiğini ve ne zaman tedavi gerektiğini anlatıyoruz.

Miyom Nedir?

Miyom (tıbbi adıyla leiomyom ya da uterin fibroid), rahmin kas tabakasından gelişen iyi huylu bir tümördür. Kansere dönüşmesi son derece nadirdir. Östrojen ve progesteron hormonlarına duyarlı oldukları için üreme döneminde büyüyebilir, menopozdan sonra ise genellikle küçülürler.

Miyomlar rahimdeki yerleşim yerlerine göre adlandırılır:

• İntramural miyom: Rahim kasının içinde yer alır; en sık görülen tiptir.
• Submüköz miyom: Rahim boşluğuna doğru büyür; aşırı adet kanaması ve gebe kalma güçlüğüyle daha sık ilişkilidir.
• Subseröz miyom: Rahmin dış yüzeyine doğru büyür; mesane ve bağırsağa bası yapabilir.
• Saplı miyom: Rahme ince bir sapla bağlıdır.

Miyom Neden Olur?

Miyomların kesin nedeni bilinmemekle birlikte gelişimlerinde birden fazla faktör rol oynar:

• Hormonlar: Östrojen ve progesteron miyomların büyümesini destekler.
• Genetik yatkınlık: Annesinde ya da kız kardeşinde miyom olan kadınlarda risk artar.
• Yaş: 30'lu ve 40'lı yaşlarda daha sık görülür.
• Metabolik faktörler: Fazla kilo, insülin direnci ve D vitamini eksikliği ile miyom riski arasında ilişki bildirilmiştir.
• Beslenme: Kırmızı et ağırlıklı, sebze ve meyvesi az beslenme ile miyom sıklığı arasında ilişki gösteren çalışmalar vardır.

Hormon dengesi, insülin direnci ve D vitamini gibi değiştirilebilir faktörlerin değerlendirilmesi hakkında bilgi için hormon sağlığı sayfamıza göz atabilirsiniz.

Miyomun Belirtileri

Miyomların çoğu belirti vermez ve rutin jinekolojik muayenede ya da ultrasonda tesadüfen fark edilir. Belirti verdiğinde en sık görülen şikâyetler şunlardır:

• Aşırı, uzun süren ya da pıhtılı adet kanaması
• Kanamaya bağlı kansızlık (anemi), halsizlik, çabuk yorulma
• Kasıkta ağrı, basınç ve dolgunluk hissi
• Karında şişkinlik ya da büyüme
• Mesaneye bası nedeniyle sık idrara çıkma
• Bağırsağa bası nedeniyle kabızlık
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• Gebe kalmada güçlük ya da tekrarlayan düşükler

Her Miyom Tedavi Gerektirir mi?

Hayır. Belirti vermeyen ve hızlı büyümeyen miyomlarda tedavi gerekmez; yılda bir jinekolojik muayene ve ultrason ile takip yeterlidir. Menopoza yaklaşan kadınlarda miyomlar hormon düzeylerinin düşmesiyle kendiliğinden küçülebilir.

Miyom Ne Zaman Tedavi Edilmeli?

Aşağıdaki durumlarda tedavi gündeme gelir:

• Günlük yaşamı etkileyen aşırı adet kanaması ve buna bağlı kansızlık
• Yaşam kalitesini bozan ağrı ve bası belirtileri
• Miyoma bağlı olduğu düşünülen gebe kalamama ya da tekrarlayan düşük
• Takipte hızlı büyüme ya da menopoz sonrası büyüyen miyom

Tedavi kararından önce kontrastlı pelvik MR ile miyomların sayısı, boyutu, konumu ve kanlanması değerlendirilir. Bu değerlendirme, hangi tedavinin uygun olduğunu belirlemenin temelidir.

Tedavi Seçenekleri

Miyom tedavisinde seçenekler; ilaç tedavileri, cerrahi (miyomektomi ve histerektomi) ve rahmi koruyan ameliyatsız yöntemlerdir. Ameliyatsız yöntemlerin başında gelen miyom embolizasyonu, miyomları besleyen damarların ince bir kateterle tıkanması esasına dayanır; cerrahi kesi yapılmaz, rahim korunur ve rahimdeki tüm miyomlar aynı seansta tedavi edilir.

Embolizasyon tedavisinin nasıl yapıldığı, kimlere uygun olduğu, işlem öncesi değerlendirme ve iyileşme süreci hakkında ayrıntılı bilgi için Prof. Dr. Mehmet Mahir Atasoy'un miyom embolizasyonu rehberini inceleyebilirsiniz. Kliniğimizde uygulanan tedavi ve randevu bilgileri için ameliyatsız miyom tedavisi sayfamıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Miyom kansere dönüşür mü?

Miyomlar iyi huylu tümörlerdir ve kansere dönüşmeleri son derece nadirdir. Ancak menopozdan sonra yeni büyüyen ya da çok hızlı büyüyen kitleler ayrıca değerlendirilmelidir.

Miyom kendiliğinden geçer mi?

Miyomlar genellikle kendiliğinden kaybolmaz; ancak menopozla birlikte hormon düzeyleri düştüğünde çoğu küçülür. Belirti vermeyen miyomlar yalnızca takip edilebilir.

Miyom gebe kalmayı engeller mi?

Miyomların çoğu gebeliği engellemez. Ancak rahim boşluğunu bozan submüköz miyomlar ve büyük miyomlar gebe kalma güçlüğü ve düşükle ilişkili olabilir. Gebelik planı varsa miyomun konumu mutlaka değerlendirilmelidir.

Miyomum var, ne sıklıkla kontrol olmalıyım?

Belirti vermeyen miyomlarda genellikle yılda bir jinekolojik muayene ve ultrason yeterlidir. Yeni şikâyet ortaya çıkarsa ya da miyom hızlı büyürse daha erken değerlendirme gerekir.